Ticaret Bakanlığı’ndan Yeni Reklam Düzenlemeleri
Ticaret Bakanlığı, tüketicilerin aldatıcı reklamlara karşı daha etkin bir şekilde korunmasını sağlamak amacıyla Ticari Reklam ve Haksız Ticari Uygulamalar Yönetmeliği’nde önemli değişiklikler yaptı. Resmi Gazete’de yayımlanan yeni düzenlemeye göre, hedefli reklamcılıktan yapay zeka içeriklerine, sosyal medya influencer paylaşımlarından indirim kampanyalarına kadar birçok alanda yeni kurallar getirildi.
Hedefli Reklamcılığa Yeni Düzenlemeler
Tüketicilerin çevrim içi davranışları ve kişisel verilerinin analiz edilmesiyle belirli kişi veya gruplara özel reklamlar sunan hedefli reklamcılığa yönelik düzenlemeler yapıldı. Artık, bu reklamlarda hangi kriterlere göre gösterildiği ve bu kriterlerin nasıl değiştirilebileceği tüketicilere açık bir şekilde bildirilecek. Ayrıca, çocuklara yönelik kişisel verilere dayalı profilleme yöntemiyle hedefli reklam yapılması tamamen yasaklandı.
Influencer Paylaşımlarında Açıklama Zorunluluğu
Sosyal medya etkileyicilerinin (influencer) yaptığı tanıtım paylaşımlarında, içeriğin reklam olduğunu belirten “reklam” veya “tanıtım” ibaresinin açıkça yer alması gerekecek. Bu düzenleme, tüketicilerin yanıltılmasını önlemek amacıyla hayata geçirildi.
Yapay Zeka Reklamlarına Yeni Kurallar
Yapay zeka kullanılarak hazırlanan reklamlara da yeni düzenlemeler getirildi. İnsandan ayırt edilmesi mümkün olmayan dijital karakterlerin kullanıldığı reklamlarda, bu durumun açıkça belirtilmesi zorunlu hale getirildi. Ayrıca, yapay zeka ile oluşturulan, bir kişinin gerçek ürünü kullandığı veya tavsiye ettiği izlenimini veren reklamların yasaklandığı vurgulandı.
İndirim Kampanyalarında Şeffaflık
- İndirimli satış reklamlarında, indirim öncesi fiyat olarak kampanyadan önceki son 10 gün içindeki en düşük fiyat esas alınacak.
- Meyve ve sebze gibi çabuk bozulan ürünler ile hizmetlerde, indirim öncesi son fiyat dikkate alınacak.
Yasa Dışı Bahis Reklamları Üzerine Kısıtlamalar
Düzenleme kapsamında yasa dışı bahis ve kumar reklamlarına yönelik yasak genişletildi. Yasa dışı şans oyunları da bu yasak kapsamına alındı. Ayrıca falcı, medyum, astrolog gibi hizmetlerin reklamlarına yönelik yasaklar da korundu.
Diğer Önemli Değişiklikler
- Satıcı ve sağlayıcılara, tüketici değerlendirmelerine yanıt verme süresi 72 saatten 48 saate indirildi. Bu sürede yanıt verilmemesi halinde değerlendirmeler doğrudan yayımlanabilecek.
- “Çevre dostu” veya “ekolojik” gibi çevresel iddialar artık açıklama yapılmadan kullanılamayacak; bu tür beyanların yetkili kurumlarca belgelenmesi gerekecek.
- Takviye edici gıdaların normal beslenmenin yerine geçtiği izlenimi veren reklamlar yasaklandı. Akademik unvanların yanıltıcı şekilde kullanılması da engellenecek.
- Satın alma sürecinin doğrulanamadığı platformlardan alınan değerlendirmeler yayımlanamayacak; tüm değerlendirmelerin açık ve erişilebilir olması sağlanacak.
Yeni yönetmelik hükümlerinin büyük bir kısmı Resmi Gazete’de yayımlanmasıyla yürürlüğe girdi. Ancak bazı düzenlemelerin 1 Ağustos 2026 tarihinde uygulanmaya başlanacağı belirtildi.
Rekabeti Koruma Amaçlı Cezalar
Geçtiğimiz yıl boyunca Reklam Kurulu, aldatıcı tanıtımlar nedeniyle toplamda 242 milyon lira tutarında idari para cezası uyguladı. Bu cezalar, tüketicilerin deneyim eksikliklerinden faydalanarak yapılan ihlallerle ilgiliydi.
