İran’daki Ekonomik Gelişmeler ve Faiz Oranlarındaki Artış
İran’da savaş sonrası dönemde Merkez Bankası’nın uyguladığı sıkı finansal önlemler, ticari kredi faizlerini yüzde 52 seviyesine kadar yükseltti. Mevduat faizleri ise yüzde 45’e yaklaşarak dikkat çekici bir artış gösterdi. Bu durum, yaklaşık 2 trilyon lira (45 milyar dolar) tutarındaki likiditenin piyasadan çekilmesi ve Merkez Bankası’nın gecelik fonlama faizini yüzde 40’a çıkarma kararı ile bağlantılı olarak gelişti.
- Ticari Kredi Faizleri: Savaş öncesi yüzde 36-41 aralığında bulunan ticari kredi faizleri, bu hafta itibarıyla yüzde 50 eşiğini aştı.
- Mevduat Faizleri: Mevduat faizleri de yüzde 35-38 seviyelerinden yüzde 42-45 aralığına yükseldi.
Bankacılık kaynakları, altın fiyatlarındaki son sert düşüşün, yerli yatırımcıların altına yönelmesine neden olduğunu ve bunun mevduat faizlerindeki artışı hızlandırdığını belirtti. Bir bankacı, ticari kredilerin “sınırlı ve seçici” bir şekilde verildiğini kaydetti. Ayrıca, altın talebinin mevduatlardan çıkışları tetiklediğini vurgulayan bankacı, bankaların yasal faiz oranlarını koruyabilmek için bir faiz yarışına girdiğini ifade etti.
Merkez Bankası’nın Rezerv ve Kredi Politikasındaki Değişiklikler
Savaşın başlangıcından bu yana Merkez Bankası’nın gerçekleştirdiği döviz satışlarının toplamda 44 milyar dolara ulaştığı bildiriliyor. Bu süreçte toplam rezervlerin 55 milyar dolarlık bir azalma yaşadığı gözlemleniyor. Merkez Bankası’nın kredi büyümesine yönelik uyguladığı bazı istisnaları sonlandırması, Türk lirası kredi hacmindeki büyümeyi sınırlama potansiyeli taşıyor.
- Rezerv Azalması: Merkez Bankası, döviz rezervlerinin azalması ile karşı karşıya kalmış durumda.
- Kredi Büyümesine Yönelik Önlemler: Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası, deprem bölgesi ve ticari kredilerdeki zorunlu karşılık istisnalarını sonlandırarak TL kredi büyümesini dizginleme amacı güdüyor.
Bu gelişmeler, İran ekonomisinde yaşanan dalgalanmaların yanı sıra, bankacılık sektöründeki rekabetin artmasına ve faiz oranlarının sürekli değişkenlik göstermesine yol açıyor. Merkez Bankası’nın uyguladığı politikaların etkileri, önümüzdeki dönemde daha da belirginleşecektir.
