2023 Depremlerinin Kiralık Konut Piyasasına Etkileri
Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) tarafından yayımlanan son analiz, 2023 yılındaki depremlerin ardından yaşanan kitlesel göçün kiralık konut piyasasında ciddi bir talep şokuna yol açtığını ortaya koydu. Bu çalışma, “Konut Piyasası Baskıları ve Deprem Sonrası Yerinden Edilme: 2023 Türkiye Depremlerinden Bulgular” başlığıyla dikkat çekiyor.
Çalışmada, depremlerin ardından kiralık konut taleplerinin özellikle çok odalı ve yeni konutlarda belirginleştiği ifade edildi. Ticari gayrimenkul piyasasında ise bu göçün anlamlı bir etki yaratmadığı vurgulandı. Depremler sonrası, göç eden hanelerin konut taleplerinin artması, kiralık konut piyasasındaki talep şokunu tetikledi. Bu durum, ticari gayrimenkul sektöründe ise kayda değer bir değişiklik yaratmadı.
Kiralık Konut Piyasasındaki Değişimler
- Çok odalı konutlar: Depremzede hanelerin kalabalık aile yapısını yansıtarak, çok odalı konut talepleri artış gösterdi.
- Yeni konutlar: Afet sonrası güvenli yapılara olan yönelim, yeni konutlara olan talebin artmasına neden oldu.
Çalışmanın İngilizce özet bölümünde, Şubat 2023 depremlerinin Türkiye’deki konut piyasasına etkileri çevrimiçi emlak ilanı verileri ve zamana dayalı regresyon süreksizliği yöntemi ile incelendi. Elde edilen bulgular, kitlesel göçün kiralık konut piyasasında hissedilen bir talep şokuna yol açtığını net bir şekilde ortaya koydu.
Fiyat Etkileri ve Görülen Farklılıklar
Analiz, konut fiyatlarının segmentler arasında belirgin farklılıklar gösterdiğini de gündeme getirdi. Kiralık konut talebinin artması, depremzede hanelerin ihtiyaçlarına göre şekillenmiş durumda. Bu bağlamda, kiradaki artışın temel belirleyicileri arasında önceden var olan göç ağları ve deprem bölgesine coğrafi yakınlık bulunduğu aktarıldı.
TCMB verilerine göre, Haziran 2023’te Konut Fiyat Endeksi’nin aylık yüzde 2, yıllık ise yüzde 24,5 oranında arttığı kaydedildi. Ancak, enflasyondan arındırıldığında fiyatlar reel olarak yüzde 5,8 oranında geriledi. Bu durum, konut piyasasındaki dinamiklerin ne kadar karmaşık hale geldiğini ve depremlerin etkisinin kiralık konut üzerinde ne denli büyük olduğunu gözler önüne seriyor.
Sonuç olarak, 2023 deprem felaketi, Türkiye’de konut piyasasında önemli değişimlere yol açtı. Kiralık konut talebindeki artış, hem mevcut kiralar üzerinde baskı oluşturdu hem de konut ihtiyacının yönelimlerini değiştirdi. Uzmanlar, bu durumun, uzun vadede konut politikaları ve gayrimenkul yatırımları üzerinde belirleyici etkileri olabileceğini vurguluyor.
