İsrail Ekonomisi Çatışmalarla Büyük Kayıplar Yaşıyor
İsrail ekonomisi, Gazze’deki süregelen çatışmaların etkisiyle 57 milyar doların üzerinde bir kayıpla karşı karşıya kalmış durumda. Bank of Israel tarafından yayımlanan yıllık rapor, askeri operasyonların maliyetinin ülkenin gayrisafi yurt içi hasılasının (GSYİH) yüzde 8,6’sına denk geldiğini ortaya koyuyor.
Rapora göre, 2023 ile 2025 yılları arasında İsrail, 177 milyar şekel (yaklaşık 57 milyar dolar) tutarında mali bir yükümlülükle karşılaşacak. Bu durum, ülkenin ekonomik istikrarı üzerinde ciddi etkiler yaratıyor. Özellikle, Gazze’deki çatışmaların ve İsrail’in Lübnan’daki askeri faaliyetlerinin ekonomik maliyetleri dikkat çekiyor.
Çatışmaların Ekonomik Etkileri
Raporda, Gazze’deki savaş ve İsrail’in başka bölgelere yönelik saldırılarının, kaydedilen ekonomik kayıpların büyük bir kısmını oluşturduğu belirtiliyor. Bununla birlikte, mevcut çatışmanın ekonomik etkileri henüz tam olarak değerlendirilmiş değil. İlgili raporda, İsrail’in İran ile yürüttüğü askeri operasyonların ekonomik yansımaları da ele alınmamış.
İsrail Kabinesi, savaş çabalarını finanse etmek için 2026 yılı devlet bütçesine 13 milyar dolar eklemeye yönelik revize edilmiş bir planı onayladı. Bu ek bütçe ile, ülkenin ekonomik yükü daha da artacak gibi görünüyor.
Dış Ticaret ve İhracat Verileri
Raporda ayrıca, dış ticaret dengeleri ve Avrupa ülkeleri ile olan ihracat verileri de ele alınmış. Kritik bir noktada, İsrail’e karşı eleştirel bir tutum sergileyen sekiz Avrupa Birliği ülkesine yapılan ihracatın, 2024 yılında 1 milyar dolar ve 2025 yılında 1,5 milyar dolar azalacağı belirtiliyor. Bununla birlikte, diğer bazı ülkelerle ticarette artış gözlemleniyor.
Bank of Israel, “Bu model, siyasi pozisyonların bu ülkelere yapılan ihracat hacimlerini etkilediğini gösteriyor olabilir” ifadesine yer verdi.
İran ile Yükselen Gerilim
Haziran ayında İran ile yaşanan 12 günlük çatışmanın, İsrail’in ekonomik üretimini GSYİH’nin yüzde 0,3 oranında azalttığı bilgisi de raporda yer alıyor. Ekim 2023’te Gazze’ye başlatılan savaş ise 72.000’den fazla Filistinli’nin hayatını kaybetmesine ve yaklaşık 172.000 kişinin yaralanmasına neden oldu. Aynı zamanda, Gazze’nin sivil altyapısının yüzde 90’ı tahrip edildi.
Geçen yıl varılan ateşkes anlaşmasına rağmen, İsrail güçlerinin Gazze’de yüzlerce Filistinliyi öldürmeye devam ettiği bildiriliyor. Bu durum, bölgedeki insani krizi daha da derinleştiriyor.
Özetle
- Toplam Kayıp: 177 milyar şekel (57 milyar dolar)
- GSYİH Kayıp Oranı: %8,6
- 2026 Bütçe İlavesi: 13 milyar dolar
İsrail’in savaş ve çatışma stratejileri, ekonomik verilerdeki olumsuz etkilerle birleştiğinde, ülkenin gelecekteki ekonomik büyüme hedeflerini tehdit eden bir tablo ortaya koyuyor. Bu bağlamda, hem iç hem de dış politikada atılacak adımlar, ekonominin yeniden yapılandırılması açısından kritik öneme sahip.
