Küresel Gıda Fiyatları Düşüyor: Palm ve Soya Yağlarındaki Düşüş Etkili
Küresel gıda fiyatları, palm ve soya yağlarının fiyatlarındaki azalma sayesinde, İran’daki savaşın yol açtığı tarımsal girdi akışındaki aksaklıkları dengeleyerek yüzde 0,2 oranında düştü. Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Örgütü (FAO) verilerine göre, tahıl ve şeker fiyatlarındaki artışlar, bitkisel yağlar ve süt ürünlerindeki düşüşlerle dengelendi ve bu durum, küresel gıda emtia fiyatları endeksinin Mayıs ayında yüzde 0,2 gerilemesine neden oldu. FAO Gıda Fiyat Endeksi, Mayıs 2026’da ortalama 130,8 puana ulaştı. Ancak bir önceki yılın aynı dönemine göre endeksin yüzde 2,9 arttığı görüldü.
İran’daki savaş, Hürmüz Boğazı üzerinden yakıt ve gübre akışını kesintiye uğratmış, bu da önemli tarımsal girdilerin fiyatlarının yükselmesine sebep olmuştur.
Uluslararası Eylem Çağrısı
FAO Piyasalar ve Ticaret Bölümü Direktörü Boubaker Ben-Belhassen, küresel gıda emtia piyasalarının genel olarak dayanıklılığını koruduğunu belirtmesine rağmen, tahıl fiyatlarındaki artışların hava koşullarına bağlı riskler ve enerji ile girdi piyasalarındaki aksaklıklara karşı duyarlılık oluşturduğunu ifade etti. Ben-Belhassen, Hürmüz Boğazı gibi ticaret yollarını etkileyen belirsizliklerin sürmesinin gübre kullanımını azaltabileceğini ve gıda fiyatları üzerinde ek baskı yaratabileceğini vurgulayarak, “Bu durum, koordineli bir uluslararası eylemin gerekliliğini ortaya koymaktadır,” dedi.
- FAO Tahıl Fiyat Endeksi: Nisan ayına göre yüzde 2,6 artış, bir yıl öncesine göre yaklaşık yüzde 5,0 yükseliş.
- FAO Bitkisel Yağ Fiyat Endeksi: Nisan ayına göre yüzde 4,6 düşüş, 2026’nın ilk aylık düşüşü.
- FAO Et Fiyat Endeksi: Yüzde 0,1 artış kaydedildi.
- Süt Ürünleri Fiyat Endeksi: Uluslararası tereyağı fiyatlarının düşüşü nedeniyle yüzde 0,5 geriledi.
Şeker Fiyat Endeksi ise, Brezilya’nın şeker kamışı üretiminin şeker üretimine ayrılan payının azalması ve etanol üretimine daha fazla yönelme beklentilerinin artması ile birlikte Mayıs ayında yüzde 7,5 oranında yükseldi. Ayrıca, El Nino koşullarının Hindistan ve Tayland’daki üretimi olumsuz etkileyebileceğine dair endişeler de bu artışta rol oynamaktadır.
Türkiye’deki Durum
Türkiye’de de benzer bir durum söz konusu. Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) tarafından açıklanan verilere göre, gıda ve alkolsüz içeceklerde aylık yüzde 0,48 azalış, yıllık ise yüzde 34,86 artış kaydedildi. Bu veriler, iç piyasadaki gıda fiyatlarının genel hareketliliği hakkında önemli bilgiler sunuyor.
Hazine ve Maliye Bakanı’ndan Açıklama
Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, Mayıs ayındaki enflasyonun beklentileri aşması üzerine yaptığı açıklamada, “Jeopolitik riskler ve enerji fiyatlarındaki oynaklık, enflasyon görünümü üzerinde baskı oluşturmaya devam etse de attığımız adımlarla bu etkilerin sınırlandırıldığını” belirtti. Şimşek, kalıcı fiyat istikrarı hedefi doğrultusunda politikaların sürdürüleceğini ifade etti.
Sonuç olarak, küresel gıda fiyatlarındaki dalgalanmaların, hem uluslararası düzeyde hem de yerel pazarlarda etkileri çok boyutlu bir şekilde devam etmektedir. Politika yapıcıların bu süreçte alacakları önlemler, gıda güvenliği ve fiyat istikrarı açısından büyük önem taşımaktadır.
