Türkiye’de Vergi Sistemi Reform İhtiyacı
Türkiye’nin yatırım ortamını güçlendirmek için vergi sisteminin kapsamlı bir reforma tabi tutulması gerektiği vurgulanıyor. Ankara Ticaret Odası (ATO) Yönetim Kurulu Başkanı Gürsel Baran, bu konudaki düşüncelerini paylaştı. Baran, Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) Plan ve Bütçe Komisyonu’nda kabul edilen ve birçok vergi düzenlemesi içeren “Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi”ni değerlendirdi.
Teklifin, üretim, ihracat, teknoloji yatırımları ve yabancı sermayeyi teşvik eden olumlu unsurlar barındırdığını belirten Baran, “Üretimi ve yatırımı teşvik eden her adımı değerli buluyoruz. Özellikle sanayi sicil belgesine sahip üretici firmalara sağlanan kurumlar vergisi indirimini olumlu bir adım olarak değerlendiriyoruz” dedi.
Döviz ve altın girişini teşvik eden düzenlemelerin etkisinin sınırlı kalmaması için vergi sisteminin bütünsel bir yaklaşımla ele alınması gerektiğine dikkat çekti. Baran, “Vergi sisteminin sürekli ve parça parça değişikliklerle yönetilmesi sürdürülebilir değil” ifadelerini kullandı.
- Bütünsel Reform İhtiyacı: Baran, vergi sisteminde bir bütün olarak yapılan her yeni düzenlemenin başka bir alanda yeni ihtiyaçların doğmasına yol açtığını vurguladı.
- Uzun Vadeli Planlama: İş dünyasının yatırım planlarını kısa vadeli değil, uzun vadeli yaptığını hatırlatarak, sürekli değişen düzenlemelerin öngörülebilirliği zayıflattığını ifade etti.
- Tarihsel Sorunlar: Gelir Vergisi Kanunu’nun 60 yıl önce hazırlandığını ve sürekli değişikliklere uğradığını belirten Baran, bu durumun yatırım kararlarını zorlaştırdığını kaydetti.
Baran, yaklaşık 20 yıl önce gerçekleştirilen önemli bir reform ile kurumlar vergisi oranının yüzde 30’dan yüzde 20’ye düşürüldüğünü hatırlatarak, bu değişimin Türkiye’yi vergide rekabetçi ülkeler arasına soktuğunu ifade etti. Ancak, sonrasında yapılan düzenlemeler sonucunda vergi sisteminin karmaşık bir yapıya büründüğünü, bugün farklı oranların uygulanmakta olduğunu belirtti.
Dijitalleşmenin etkileri üzerine de değerlendirmelerde bulunan Baran, “Dijitalleşen ekonomi ve değişen ticaret yapısının vergilendirme sistemine daha iyi yansıtılması gerekiyor” dedi. Vergi Usul Kanunu’nun günün ekonomik koşullarına yanıt vermekte zorlandığını belirtirken, hala kağıt ortamındaki düzenlemelerin izlerinin bulunduğunu ifade etti.
- KDV Sistemi: Baran, KDV sisteminin karmaşık yapısının iş dünyasının finansman yükünü artırdığını, sistemin sadeleştirilmesi ve iade süreçlerinin hızlandırılması gerektiğini vurguladı.
- Mükellef Hakları: Mükellef haklarının daha sağlam bir şekilde mevzuata yansıtılması gerektiğini belirtti.
Baran, vergi sisteminin sadece gelir toplamak amacıyla inşa edilmemesi gerektiğini savunarak, sistemin üretimi destekleyen, yatırımı artıran ve istihdamı koruyan bir yapı olarak yeniden tasarlanması gerektiğini dile getirdi. Kayıt dışılığı azaltacak ve vergiye uyum sağlayan mükellefleri gözeten bir yapı oluşturulmasının kritik önemde olduğuna dikkat çekti.
Sonuç olarak, Türkiye’nin vergi sisteminde yalnızca parça parça değişiklikler yapılmasının uzun vadede hem vergi mükelleflerine hem de devlete fayda sağlamadığını belirten Baran, bütüncül bir reformun gerekliliğini yineledi. Ekonominin tüm unsurlarının uyum içinde çalışabilmesi ve refah toplumuna ulaşabilmek için adalet ve kapsayıcılık temel ilkeleri üzerinden ilerlenmesi gerektiği vurgulandı.
