Kerkük-Ceyhan Petrol Hattı Anlaşması 2026’da Sona Eriyor
ABD ile İran arasında süregelen gerilim ve Hürmüz Boğazı’ndaki tıkanıklıklar, Irak petrolünün Batı pazarlarına ulaştırılması konusunda alternatif rotaların önemini artırdı. Bu bağlamda, Irak’tan Türkiye’ye uzanan Kerkük-Ceyhan petrol hattındaki anlaşmanın 27 Temmuz 2026 tarihinde sona ereceği duyuruldu.
1973 yılında Türkiye ile Irak arasında imzalanan ham petrol boru hattı anlaşması, 53 yıl boyunca petrol akışını sürdürdü. Ancak, 27 Temmuz 2026 tarihinde bu akışın durması bekleniyor. Anlaşmanın sona ermesi için tarafların bir yıl öncesinden yazılı bildirimde bulunması gerekiyor. Eğer böyle bir bildirim yapılmazsa, anlaşma otomatik olarak beş yıl daha uzatılacak.
Önceki anlaşma, 2010 yılında 15 yıl süreyle uzatılmıştı. Geçtiğimiz yıl Türkiye, 21 Temmuz 2025 tarihli bir Cumhurbaşkanı kararı ile bu anlaşmanın uzatılmayacağına karar verdi ve böylece 27 Temmuz 2026 tarihi kesin bir sona işaret ediyor. Bu tarihte, Irak’tan Türkiye’ye gerçekleştirilen petrol akışı tamamen duracak.
Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar, mevcut anlaşmanın yenilenmemesinin nedenleri hakkında bilgi verdi. Bayraktar, günlük 1,5 milyon varil kapasiteli Irak-Türkiye Petrol Boru Hattı’nın hiçbir zaman tam kapasiteye ulaşmadığını, zaman zaman kullanım oranının yüzde 25’lere kadar düştüğünü belirtti. Ayrıca, boru hattının Irak’ın güneyine bağlanması gerektiğine dikkat çekti.
Türkiye’nin 2014-2018 yılları arasında Irak’ın onayı olmadan gerçekleştirdiği petrol ihracatı nedeniyle açılan 1,5 milyar dolarlık tahkim davası sonrasında Kerkük-Ceyhan hattı yaklaşık 2,5 yıl boyunca kapalı kalmıştı. Tahkim mahkemesi, Türkiye’nin 1,5 milyar dolar tazminat ödemesine hükmetti ve petrol akışı geçen yılın sonlarına doğru yeniden başladı.
Taraflar arasında 2018 sonrası dönemi kapsayan ikinci bir tahkim dosyası da mevcut. Ancak, yeni boru hattı anlaşmasının imzalanması konusunda belirsizlik sürüyor. Türkiye, Irak’ın güneyine, Basra’ya kadar uzanacak yeni boru hatlarıyla ilgili önerilerde bulunsa da henüz somut bir adım atılmış değil. Ankara ve Bağdat, yeni anlaşma üzerinde bir yıldır görüşmeler yapıyor. Ancak enerji yönetimi, kısa vadede bir mutabakat sağlanmasının beklenmediğini ifade ediyor.
Petrol uzmanları, Hürmüz Boğazı’na alternatif rota arayışını gündeme getirerek, Irak ve Körfez ülkelerinin petrolü için Basra’dan Ceyhan’a uzanacak bir boru hattının gerekliliğine vurgu yapıyor. Uzmanlar, yeni anlaşmanın bir boşluk yaşanmadan hayata geçirilmesinin kritik bir adım olacağını belirtiyor.
İlgili Gelişmeler
- Irak’tan OPEC’e rest: Kota artmazsa ayrılabiliriz.
İran savaşı nedeniyle mali baskı altında olan Bağdat yönetimi, OPEC’in yüksek üretim kotası vermemesi durumunda örgütten ayrılabileceğini ifade etti.
