IEA: İran Savaşının Petrol Talebine Etkisi Derinleşiyor
Uluslararası Enerji Ajansı (IEA), İran savaşının petrol talebi üzerindeki etkisinin daha önce tahmin edilenlerden çok daha ciddi olduğunu açıkladı. Ajans, piyasanın gelecek yıl yeniden arz fazlası ile karşılaşmasını bekliyor. IEA’nın yayımladığı aylık raporda, “yüksek yakıt fiyatları ve ürün tedarikinde yaşanan aksaklıklar” nedeniyle dünya genelinde petrol tüketiminin bu yıl günlük 1,1 milyon varil, yani yaklaşık yüzde 1 oranında düşeceği belirtiliyor. Bu, 2020 yılındaki Covid pandemisinden bu yana kaydedilen en büyük düşüş olarak öne çıkıyor.
Önceki tahminlerde günde yaklaşık 420 bin varillik bir azalma beklenirken, savaşın yarattığı arz kayıplarının etkisi çok daha büyük oldu. Tahminlere göre, savaş nedeniyle 1 milyar varilden fazla petrol arz kaybı yaşandı. IEA, ABD ile İran arasında bir anlaşma gerçekleşse bile, ihracattaki toparlanmanın aşamalı olacağını vurguluyor. Bunun sebebi, mayınların ana nakliye yollarından temizlenmesi ve tedarik zincirlerinin normalleşmesinin zaman almasıdır.
IEA’nın raporunda, “Ham petrol ve rafine ürünlere olan talep önemli ölçüde azalmış olmasına rağmen, sistemdeki tamponlar rekor hızda erimeye devam ediyor. Önümüzdeki aylarda yaşanacak daha fazla düşüş, piyasa dengesi yıl sonuna doğru fazlaya dönüşmeden önce küresel petrol stoklarını tarihi düşük seviyelere çekebilir” ifadelerine yer verildi.
Ajansa göre, dünya petrol talebi, savaş sırasında kaybedilen tüketimi telafi etmek için gelecek yıl günde 2 milyon varil artış göstererek yeniden yükselecek. Ancak, küresel arzın dört kat artacağı öngörülüyor. Bu durum, “nispeten ılımlı” bir büyüme oranının, çatışma öncesi görülen arz fazlasının geri dönmesini engellemeye yetmeyeceği anlamına geliyor.
Petrol Fiyatları Üzerine Yeni Tahminler
Bu gelişmelerin yanı sıra, küresel piyasalar tarafından yakından takip edilen Citi, petrol fiyatları ile ilgili yeni bir rapor yayımladı. Banka, kısa vadede petrol fiyatlarını yukarı yönlü destekleyen unsurların devam ettiğini, ancak yılın ilerleyen dönemlerinde jeopolitik gelişmeler ve artan arzın etkisiyle fiyatların gerileyebileceğini öngörüyor.
- Petrol tüketiminde önemli bir düşüş yaşanacak.
- Savaş nedeniyle arz kayıpları 1 milyar varili aştı.
- Gelecek yıl petrol talebi günde 2 milyon varil artacak.
- Citi, kısa vadede fiyatların destek bulsa da uzun vadede düşüş bekliyor.
Sonuç olarak, IEA’nın raporları ve Citi’nin tahminleri, petrol pazarındaki dalgalanmaların devam edeceğini ve bunun küresel ekonomik dengeler üzerinde önemli etkileri olabileceğini göstermektedir. Piyasanın bu belirsizlikle nasıl başa çıkacağı merakla bekleniyor.
