Hürmüz Boğazı’nda Gemi Trafiği Düşüşte: Savaş Etkileri Belirginleşiyor
Hürmüz Boğazı’nda gemi trafiği, bölgedeki savaşın etkileriyle durma noktasına geldi. Geçtiğimiz 23 gün içerisinde, boğazdan geçişler, savaş öncesindeki tek bir günün ortalamasına kadar geriledi. Basra Körfezi’nin çıkış noktası olan Hürmüz Boğazı, bölgedeki petrol ve sıvılaştırılmış doğal gazın (LNG) Umman Denizi üzerinden uluslararası pazarlara aktarımında kritik bir rol üstleniyor.
28 Şubat öncesindeki veriler, dünya genelindeki petrol tüketiminin ve LNG ticaretinin yaklaşık yüzde 20’sinin bu hat üzerinden gerçekleştirildiğini gösterdi. Ayrıca, deniz yoluyla yapılan gübre sevkiyatlarının da üçte birinin Hürmüz Boğazı üzerinden geçtiği bilgisi mevcut. Bu sevkiyatların büyük bir kısmı, Çin, Hindistan, Japonya ve Güney Kore gibi Asya pazarlarına yönelikti.
Saldırıların Ardından Trafik Düşüşü
İngiltere Deniz Ticaret Örgütü tarafından sağlanan veriler, normal şartlar altında Hürmüz Boğazı’ndan günlük ortalama 138 geminin geçtiğini ortaya koyuyor. Ancak, ABD ve İsrail’in 28 Şubat’ta İran’a yönelik düzenlediği saldırılar sonrasında, bu trafik hızla düştü. MarineTraffic verilerine göre, saldırıların başlamasıyla birlikte Boğaz’dan geçen ticari gemi sayısı 84 ile sınırlı kaldı. Bu gemi sayısının 56’sını petrol ve kimyasal ürün taşıyan tankerler, 19’unu kuru yük gemileri, 3’ünü LNG ve 6’sını LPG tankerleri oluşturdu.
O gün geçiş yapan sıvı yakıt tankerlerinin 24’ünün boş olduğu, geri kalanların ise ham petrol ve türevleri taşıdığı gözlemlendi. İran’ın misilleme riski ve Devrim Muhafızları’nın Boğaz’ı belirli ülkelerin ticari gemilerine kapattığı ilanı sonrasında, 1 Mart itibarıyla geçişlerde daha belirgin bir düşüş görüldü. Bu tarihte yalnızca 16 geminin Boğaz’dan geçtiği kaydedildi ve takiben gelen günlerde trafik azalmaya devam etti.
Mart Ayındaki Geçiş İstatistikleri
Mart ayının ilk 23 gününde gerçekleşen 144 geçişin dağılımı şu şekilde gerçekleşti:
- Sıvı Yakıt Tankeri: 76 (43’ü yüklü)
- Kuru Yük Gemisi: 53 (14’ü yüklü)
- LPG Tankeri: 15 (12’si yüklü)
Boğaz’dan geçen tankerlerin büyük bir kısmının Asya ülkeleriyle bağlantılı olduğu tespit edildi. İran dışındaki tankerler, öncelikli olarak Çin, Hindistan, Güney Kore, Pakistan ve Singapur yönüne seyrediyor. Bazı gemilerin güvenli geçiş sağlamak amacıyla Umman Körfezi’nde beklemeyi tercih ettiği görüldü.
1-23 Mart tarihleri arasında Boğaz’dan geçen 15 LPG gemisinin 12’sinin dolu olduğu ve çoğunun Hindistan ile Çin’e gittiği belirlendi. 23 Mart’ta geçişini tamamlayan son LPG tankerlerinin Hindistan bayraklı Jag Vasant ve Pine Gas olduğu kaydedildi. Kuru yük gemileri arasında ise belirgin bir düşüş gözlemlendi; aynı dönemde geçen 53 kuru yük gemisinin yalnızca 14’ü yük taşırken, diğerleri boş olarak geçiş yaptı. Yüklü gemilerin Hindistan, Avustralya, Hollanda ve Malezya gibi ülkelere doğru ilerlediği bildirildi.
Çin ve Hindistan Bağlantılı Gemilerin Güvenli Geçişi
Analizler, Çin ve Hindistan bağlantılı gemilerin İran Devrim Muhafızları’nın kontrolündeki koridor üzerinden daha güvenli bir şekilde geçiş yapabildiğini ortaya koyuyor. Bu durum, Hürmüz Boğazı’ndaki çatışmaların artmasıyla birlikte, küresel deniz taşımacılığı devlerinin seferlerini askıya alma kararı almasına neden oldu.
Güvenlik riskleri nedeniyle, Hürmüz Boğazı’ndaki ticari faaliyetlerin geleceği belirsizliğini koruyor ve bu durum, bölgedeki deniz taşımacılığını derinden etkiliyor.
