Türkiye’nin Dini Özgürlük İhlalleri ABD’nin Gündeminde
ABD Uluslararası Dini Özgürlükler Komisyonu, Türkiye’deki ciddi dini özgürlük ihlalleri nedeniyle ülkenin “Özel İzleme Listesi”ne alınması önerisini yineledi. Amerika Birleşik Devletleri Uluslararası Dini Özgürlükler Komisyonu (USCIRF), Dışişleri Bakanlığına sunduğu güncellenmiş öneriyle birlikte Türkiye’nin dini özgürlükler alanındaki olumsuz sicilini vurguladı.
Bu gelişme, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi ve Avrupa Parlamentosu’nun Türkiye’deki Hristiyan topluluklarına karşı uygulanan kısıtlamalarla ilgili attığı adımlardan sonra geldi. Komisyon Başkanı Vicky Hartzler, Türkiye’deki yabancı doğumlu Protestan Hristiyanların keyfi bir şekilde ulusal güvenlik tehdidi olarak damgalanmasının, Hristiyan topluluğunu korkutma ve ibadet için bir araya gelmelerini engelleme amacı taşıdığını belirtti.
- Dini özgürlüklerin önemi: Hartzler, herkesin uluslararası hukuk kapsamında din veya inanç özgürlüğü hakkına sahip olduğunu vurguladı.
- ABD’nin rolü: ABD yönetiminin, Cumhurbaşkanı Erdoğan ile yapılan görüşmelerde sağlanan ivmeyi sürdürmesi gerektiğini ifade etti.
- Somut iyileştirmeler: Hristiyanlara yönelik baskıcı taktiklerin sona erdirilmesi gerektiğini söyledi.
USCIRF Başkan Vekili Asif Mahmood, Avrupa kurumlarının Türkiye’yi sistematik dini özgürlük ihlallerinden sorumlu tutma çabalarını olumlu bir şekilde karşıladıklarını belirtti. Mahmood, ABD hükümetinin Türkiye ile olan ikili ilişkilerinde din veya inanç özgürlüğüne öncelik vermesi gerektiğini vurguladı.
Mahmood’un açıklamalarında, Türk hükümet yetkilileriyle dini azınlıkların ibadethanelere ve din görevlilerine erişimindeki engellerin, yasal ikamet sürekliliğinin önündeki bariyerlerin ve Heybeliada Ruhban Okulu gibi kurumlar üzerindeki kısıtlamaların gündeme getirilmesi gerektiği ifade edildi.
USCIRF, 2025 Yıllık Raporu’nda Türkiye’nin dini özgürlük ihlalleri nedeniyle Özel İzleme Listesi’ne alınmasını önerdi. Ayrıca, Ağustos 2025’te Türkiye’deki din ve inanç özgürlüğü üzerine özel bir oturum düzenleneceği duyuruldu.
ABD Kongresi tarafından yurt dışındaki dini özgürlükleri izlemek, analiz etmek ve raporlamak amacıyla kurulan USCIRF, bağımsız ve partiler üstü bir yasama organı olarak faaliyet göstermektedir. Kurum, dini zulmü caydırmayı ve inanç özgürlüğünü teşvik etmeyi amaçlayarak, Başkan, Dışişleri Bakanı ve Kongre’ye dış politika önerilerinde bulunmaktadır.
Özetle, Türkiye’nin dini özgürlük ihlalleri, uluslararası platformlarda artan bir şekilde gündeme gelmekte ve bu durum, hem ABD hem de Avrupa’daki kurumlar tarafından yakından izlenmektedir. İlgili tarafların bu konuda daha fazla adım atması bekleniyor.
