Asgari Ücret Artışlarının Etkileri ve Gelir Dağılımı Üzerindeki Yansımaları
Ekonomik İşbirliği ve Kalkınma Teşkilatı’nın (OECD) yayımladığı yeni rapor, asgari ücret artışlarının birçok ülkede ortalama ücretlerin üzerine çıktığını ve gelir grupları arasındaki farkın daraldığını gösterdi. 2025 yılının 3. çeyreğine ait veriler incelendiğinde, yıllık reel ücret artışlarının tüm OECD ülkelerinde olumlu yönde ilerlemesine rağmen yavaşlama gözlemlendi.
Rapora göre, reel ücretlerdeki yıllık ortalama artış %1,8 olarak kaydedildi. Geçen yılın aynı döneminde bu oran neredeyse iki katına çıkarak daha yüksek bir düzeyde gerçekleşmişti. Türkiye ise 2025 yılında nominal ve reel ücret artışında OECD ülkeleri arasında lider konumunu korudu; nominal ücretler %40 artarken, reel artış ise %5 civarında gerçekleşti. 2024 yılında nominal artış %79, reel artış ise %16 olarak belirlendi.
Reel Ücretlerdeki Yavaşlama ve Bölgesel Farklılıklar
2025 yılının 3. çeyreğinde, OECD üyesi 19 ülkede reel ücretlerin, 2021 yılının 1. çeyreğindeki seviyelerin altında kaldığı görüldü. Özellikle Avustralya, Yeni Zelanda, Danimarka, Estonya, Finlandiya, İsveç, Çekya, Slovakya, İtalya ve İspanya’da reel ücretler, 2021 seviyesinin %2 altında seyretti. Raporda, reel ücretlerdeki artışın yavaşlamasında enflasyonun yanı sıra işgücü piyasasındaki sıkışıklığın azalmasının da etkili olduğu vurgulandı.
Türkiye’de asgari ücretlerin, ortalama ücretlerin üzerinde bir artış sergilediği dikkat çekici bir durum. OECD’nin raporuna göre, üye ülkelerde de benzer bir trend gözlemleniyor; birçok ülkede reel asgari ücretler, Ocak 2021 seviyelerinin üstüne çıkmayı başardı.
Asgari Ücret Artışı ve Reel Değişimler
- 2025 yılında asgari ücret artışı yıllık bazda ortalama %2,5 olarak gerçekleşti.
- 2026 yılında ise bu oran %3,6’ya yükseldi.
- Ancak, Türkiye’nin de aralarında bulunduğu 6 ülkede 2026’da reel asgari ücretin düştüğü kaydedildi.
Reel asgari ücretin düştüğü diğer ülkeler arasında Avustralya, Kanada, Estonya, Yeni Zelanda ve ABD de yer alıyor.
Gelir Dağılımındaki Sıkışma ve Kariyer Beklentileri
OECD raporunda, 2021 yılından bu yana yasal asgari ücretlerin ortalama ücretlerden daha fazla arttığına dikkat çekildi. Asgari ücretlerin yalnızca reel olarak toparlanmakla kalmadığı, aynı zamanda ortalama ücret oranının da yükseldiği belirtiliyor. Ücret dağılımının alt kademelerinde yaşanan sıkışmanın, asgari ücretin ortalama ücrete oranının artmasına yol açtığı ifade ediliyor.
Raporda, asgari ücret ile çalışanların sayısındaki artışın, vergi ve sosyal yardım alan kişi sayısını da artıracağına işaret ediliyor. Ancak, düşük ücretli işlerde çalışanların kariyer beklentilerinin ve beceri kazanımının azalabileceği uyarısı yapıldı. Özellikle asgari ücretle çalışan kişilerin ekonomik güvenliğinin bozulduğu vurgulandı.
İşçilerin yüksek ücretli işlere yönelme veya kısa süreli eğitim programlarına yatırım yapma motivasyonlarının zayıflayabileceği ifade ediliyor. Almanya, ABD ve İngiltere gibi bazı ülkelerde ise vergi ve sosyal yardım sisteminin düşük ücret tuzaklarına neden olabileceği belirtiliyor.
