Fitch Ratings’ten Hürmüz Boğazı ve Petrol Fiyatları Üzerine Değerlendirme
Uluslararası kredi derecelendirme kuruluşu Fitch Ratings, Hürmüz Boğazı’nın kapatılması olasılığı ve bu durumun petrol fiyatları üzerindeki etkilerini kapsamlı bir şekilde ele aldı. Analiz, bölgedeki gerilimlerin arz dengesine olan yansımalarını ortaya koydu. Fitch, Boğaz’ın fiilen kapanma ihtimalinin geçici olacağı öngörüsünü paylaştı.
Yapılan açıklamada, 28 Şubat tarihinden itibaren İran’a yönelik saldırıların başlamasıyla petrol fiyatlarının yükseldiği belirtildi. Hürmüz Boğazı’nın kritik rolü nedeniyle, bu bölgenin kapatılmasının muhtemelen kısa süreli olacağı ifade edildi. Ayrıca, mevcut arz fazlasının fiyat artışlarını sınırlayacağı ve İran’ın petrol arzında yaşanabilecek kesintilerin etkisini azaltacağı vurgulandı.
- Brent Petrol Tahmini: 2026 yılı için varil başına ortalama 63 dolar.
- Günlük Petrol Miktarı: Hürmüz Boğazı’ndan geçiş yapan günlük petrol miktarı 20 milyon varil.
- Küresel Petrol Ticareti: Bu miktar, küresel deniz yolu petrol ticaretinin dörtte birini ve dünya petrol tüketiminin beşte birini karşılamaktadır.
Boğaz üzerinden taşınan petrolün yarısının Suudi Arabistan ve Birleşik Arap Emirlikleri (BAE) ihracatından oluştuğu, kalan kısmın ise Irak, Kuveyt ve İran kaynaklı olduğu belirtildi. Fitch Ratings analistleri, alternatif güzergahların bulunmaması nedeniyle Boğaz’ın deniz yolu taşımacılığı için hayati bir arter olduğunu belirtti.
Deniz yolu taşımacılığındaki risklerin, Boğaz’ın resmi olarak kapatılmadığına, ancak İran ya da vekillerinin saldırı riski nedeniyle gemilerin bu rotayı kullanmaktan kaçındığına dikkat çekildi. Dev petrol şirketlerinin güvenlik endişeleri nedeniyle sevkiyatlarını durdurduğu, sigorta şirketlerinin de savaş riski sigortalarını iptal ettiği kaydedildi.
Uzmanlar, Hürmüz Boğazı’nın uzun süre kapalı kalmasının hem üretici hem de tüketici ülkeleri derinden etkileyeceğini belirtti. Geçiş yolunun kapalı kalması durumunda, 1980’li yıllardaki İran-Irak Savaşı’nda olduğu gibi askeri deniz korumasının sağlanabileceği ifade edildi. Fitch, mevcut arz fazlasının jeopolitik risk primini dengeleyeceğini ve fiyatlardaki aşırı artış riskini baskılayacağını öngörüyor.
Suudi Arabistan ve BAE’nin Hürmüz Boğazı’nı bypass edebilecek bazı altyapı olanaklarına sahip olması, olası geçiş aksaklıklarının hafifletilmesi açısından önemli bir unsur olarak değerlendiriliyor. İran’ın günlük üretiminin yalnızca 3,5 milyon varil ve ihracat kapasitesinin 2 milyon varil olduğu, bu miktarın küresel ham petrol üretiminin yalnızca %3,5’ine tekabül ettiği belirtiliyor.
Fitch Ratings, mevcut arz fazlasının, olası bir tedarik sorununun etkilerini telafi edebileceği uyarısında bulundu. Çatışmanın ne kadar süreceği ve şiddetinin derecesi konusundaki belirsizlikler sürerken, Fitch, uzun süreli bir tıkanma yaşanması durumunda petrol fiyatlarının önemli ölçüde etkilenebileceğini ve muhtemel artışların 2026 yılı tahminlerini değiştirebileceğini ifade etti.
Analistler, “İran petrol üretiminde herhangi bir aksama yaşanması durumunda, petrol fiyatlarında dalgalanmaların artacağını” belirtti. Bu durum, global piyasalarda belirsizlikler yaratırken, gelecekteki fiyat tahminlerinin sürekli bir değişim içinde olabileceği anlamına geliyor.
