Orta Doğu Savaşları Kömür Talebini Artırdı
Orta Doğu’daki çatışmalar, enerji piyasalarında belirsizlik yaratarak birçok ülkenin kömüre yönelmesine neden oldu. Küresel kömür ithalatı, özellikle Asya ülkeleri tarafından hızla artırılırken, doğal gaz yerine kömür santrallerinin yeniden aktif hale getirildiği gözlemleniyor.
Veri şirketi Kpler’in analizine göre, küresel kömür ithalatının mayıs ayında 107 milyon tona ulaşması bekleniyor ki bu, 2017’den bu yana mayıs ayında görülen en yüksek üçüncü seviye olacak. Normalde kuzey yarımkürede ısınma sezonunun sona ermesiyle kömür sevkiyatları yavaşlarken, bu yıl güçlü talep nedeniyle artış göstermeye devam ediyor.
- Kömür Taşımacılığı Maliyetleri Yükseldi: Kömür taşımacılığı için navlun ücretleri, mayıs ayında şubata göre ortalama yüzde 50 artış gösterdi. Endonezya’dan yapılan sevkiyatların maliyetleri yüzde 60-75, Avustralya’dan yapılan taşımalar ise yüzde 40-50 oranında yükseldi.
- Kömür Kullanımında Artış: Yunanistan merkezli bir denizcilik şirketinin CEO’su Angeliki Frangou, doğal gaz yerine kömür kullanımının hızla arttığını belirtti. Frangou, “Unuttuğumuzu sandığımız kömür, yeniden büyük bir etki yaratıyor” dedi.
- Asya Ülkelerinde Talep Artıyor: Hürmüz Boğazı’ndaki sevkiyatların azalması, enerji ithalatçısı ülkeleri daha istikrarlı bölgelerden yakıt temin etmeye yönlendirdi. Asya’daki kömür talebi belirgin bir şekilde yükseldi.
Birçok ülke, enerji kaynaklarını çeşitlendirme çabalarına rağmen, kömür santrallerini tekrar devreye almaya başladı. Örneğin, Tayland kömür santrallerini yeniden çalıştırmaya başlarken, Güney Kore, sıvılaştırılmış doğal gaza olan bağımlılığı azaltmak için kömür santralleri için mevsimsel kullanım kısıtlamalarını gevşetti. S&P Global verilerine göre, Güney Kore, savaşın ilk altı haftasında kömürden elektrik üretimini geçen yıla göre 4 GW’tan fazla artırdı.
Vietnam ve Japonya da son iki ayda kömür bazlı elektrik üretimlerini artırdı. Uluslararası armatörler birliği Bimco’nun verilerine göre, Japonya, Güney Kore ve Avrupa Birliği’ne yapılan kömür sevkiyatları nisan ayında yıllık bazda yüzde 27 oranında artış gösterdi.
Uzun taşımacılık rotaları ve gemi yakıtı arzındaki sıkışıklık da navlun fiyatlarını yukarı taşıdı. Kömür piyasasındaki sıkışıklık, Endonezya’nın nisan başında yürürlüğe giren ihracat kısıtlamalarıyla daha da derinleşti. Bu durum, dünyanın en büyük kömür tüketicisi olan Çin’i Avustralya, Rusya ve Güney Afrika’dan daha fazla alım yapmaya itti.
Çin’de ayrıca, kömürün petrokimya üretiminde kullanılmasına yönelik talep de artış gösterdi. Körfez’deki çatışmaların küresel petrokimya arzında yarattığı açık, Çin’in bu alandaki üretimini hızlandırdığı belirtiliyor. Artan talep, mart ayında Asya referans kömür fiyatlarını son iki yılın en yüksek seviyesine taşıdı.
Piyasa oyuncuları, yaz aylarında klima kullanımının artmasıyla birlikte kömür fiyatlarında yeni yükselişlerin görülebileceğini ifade ediyor. Enerji piyasalarındaki bu dalgalanma, kömürün gelecekteki rolünü daha da önemli hale getirebilir.
