Gayrimenkul Satışlarında Güvenli Ödeme Sistemi 1 Temmuz’da Uygulamaya Girecek
Gayrimenkul alım-satımında önemli bir değişiklik, üç ay sonra hayata geçirilecek. 1 Temmuz’da devreye girecek olan ‘güvenli ödeme sistemi’, dolandırıcılığın ve kayıt dışılığın önlenmesi amacıyla uygulanacak. Bu sistem, ikinci el araç satışlarında başarıyla uygulanan yöntemlerin taşınmaz satışlarına entegre edilmesiyle alıcı ve satıcıların güvenliğini artırmayı hedefliyor.
Ticaret Bakanlığı’nın yaptığı düzenleme ile gayrimenkul satışlarında, alıcı ve satıcıların dolandırıcılık, hırsızlık ve sahtecilik gibi risklere maruz kalmaması amaçlanıyor. Ayrıca, kayıt dışı işlemlerin azaltılması ve para transferinin güvenli bir ortamda yapılması sağlanacak.
Yetkililer, bu sistemin başlangıç tarihinin ilk olarak 1 Mayıs olarak belirlendiğini ancak gerekli altyapı çalışmalarının tamamlanabilmesi için 1 Temmuz’a ertelendiğini belirtti. Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü ile işbirliği içinde teknik çalışmalar başlatılmış durumda.
Sürecin İşleyişi
Türkiye’de gayrimenkul alım-satımında ödemeler genellikle tapu işlemi sırasında veya sonrasında yapılmakta. Bu durumda, alıcı parayı gönderdiğinde tapunun geçip geçmeyeceğinden emin olamazken, satıcı da paranın hesabına yatıp yatmadığını bilememekte. Yeni sistemle birlikte süreç şu şekilde işleyecek:
- Alıcı ve satıcı, satış bedelinde anlaşacak.
- Güvenli ödeme sistemi üzerinden işlem başlatılacak.
- Alıcı, satış bedelini satıcının hesabına değil, sistemin güvenli hesabına yatıracak.
- Para, tapu devri gerçekleşene kadar kilitli kalacak.
- Tapuda satış işlemi tamamlandığında para satıcının hesabına aktarılacak. Eğer tapu devri gerçekleşmezse, para alıcıya iade edilecek.
Güvenli ödeme sistemi kullanıldığında küçük bir hizmet bedeli ödenecek, ancak bu ücret sistemin yürürlüğe girdiği tarihte kesinleşecek.
Mevcut Uygulamalar
Sistem henüz devreye girmese de, alım-satımda güvence arayanlar için farklı alternatifler mevcut. 2015’ten beri hizmet veren Taputakas sistemi, Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü ile Takasbank işbirliğiyle hayata geçirilmiş durumda. Bu sistemde, satış bedeline bakılmaksızın 200 TL tahsil edilmektedir. Bankalar da benzer uygulamalar sunmakta, ancak bunlar zorunlu olmadığından talep görmemekte.
Riskler ve Öneriler
İstanbul Ticaret Odası (İTO) Gayrimenkul Hizmetleri Meclis Üyesi Mustafa Hakan Özelmacıklı, yeni modelle dolandırıcılık ve para taşıma gibi risklerin ortadan kalkacağını belirtti. Ancak, sistemin etkili bir şekilde işlemesi için bazı endişeler de mevcut. Özelmacıklı, “Güvenli ödeme zorunlu olduğunda vatandaş, mülk değerini düşük göstererek yüksek tapu harçlarından ve vergi yükümlülüklerinden kaçınabilir,” dedi. Bunun önüne geçmek için, bir defaya mahsus muafiyet ve tapu harcının makul seviyelere çekilmesi gerektiğini vurguladı.
Özelmacıklı, bu tür düzenlemelerin hayata geçirilmesi durumunda, gayrimenkul sektöründe şeffaflık sağlanabileceğini ve doğru değer haritalarının oluşturulabileceğini belirtti.
Sonuç
1 Temmuz’da başlayacak olan güvenli ödeme sistemi, gayrimenkul alım-satım işlemlerini daha güvenilir hale getirecek. Bu sistemin başarılı bir şekilde uygulanabilmesi için tüm tarafların işbirliği içerisinde hareket etmesi ve olası risklerin minimize edilmesi büyük önem taşıyor.
