Kripto Varlık Vergisi Düzenlemesi Üzerine Değerlendirmeler
Ekonomist Özgür Demirtaş, Türkiye’deki yeni kripto varlık vergisi düzenlemesinin getirdiği riskler ve milyarlarca dolarlık sermaye çekme potansiyeli hakkında önemli açıklamalarda bulundu. Demirtaş, mevcut kanun teklifinin, soğuk cüzdanlara yüklenecek yüksek vergi yükü sebebiyle yatırımcıların kayıt dışına yönelmesine neden olabileceğini vurguladı. Ayrıca, banka çıkışlarında uygulanacak makul bir stopaj oranının vergi gelirlerini artırabileceğini belirtti.
Blok-zincir ürünlerine ilişkin Plan Bütçe Komisyonu’ndan Genel Kurula sevk edilen kanun teklifi üzerine değerlendirmelerde bulunan Demirtaş, düzenlemenin mevcut haliyle yasalaşması durumunda, Türkiye’nin yüzyılda bir yakalayabileceği ekonomik fırsatı kaçırabileceğini ifade etti. Teklifin geri çekilmesi, değiştirilmesi veya aynen geçmesi gibi üç ihtimal bulunduğuna dikkat çeken Demirtaş, geriye dönük vergilendirme riskine de vurgu yaptı.
- Hukukun Öngörülebilirliği: Demirtaş, “Kanunlar makable şamil olamaz” ilkesinin altını çizerken, nisan ayında yasalaşması beklenen düzenlemenin 1 Ocak 2026’dan itibaren geçerli sayılmasının evrensel hukuk kurallarıyla bağdaşmadığını belirtti.
Meclis gündemindeki teklif, Türkiye’deki borsalarda yapılan alım, satım ve transfer işlemlerine on binde üç oranında vergi getirilmesini öngörüyor. Cumhurbaşkanı kararıyla bu oranın 5 katına kadar artırılabileceği belirtilirken, yerli borsalardaki stopaj oranının %0 olarak kalması planlanıyor; ama ileride %20’ye yükseltilmesi bekleniyor. Yurt dışı borsalar veya soğuk cüzdanlardaki varlıklar için ise %40’a varan gelir vergisi beyanı öngörülüyor.
Demirtaş, yatırımcıların büyük çoğunluğunun varlıklarını güvenli alanlarda tuttuğunu belirterek, bu düzenlemenin yerli borsalarda sadece düşük finansal okuryazarlığa sahip küçük yatırımcıları bırakabileceğini ve blok-zincir tabanlı oyun sektörü gibi teknolojik girişimlerin yurtdışına kaçmasını tetikleyebileceğini savundu.
Öngörülen Vergi Oranları ve İhtiyaçlar
-
Yerli Borsalarda Alım-Satım-Transfer: On binde üç
- Mevcut oranın 5 katı
-
Yerli Borsalarda Stopaj: %0
- %20’ye yükseltilmesi planlanıyor
- Soğuk Cüzdan ve Yabancı Borsalar: %40’a varan gelir vergisi
Demirtaş, yatırımcıların nihai amacının harcama yapmak için parayı banka sistemine çekmek olduğunu belirterek, karmaşık beyan süreçleri yerine daha basit bir mekanizma önerdi. Yabancı platformlar veya soğuk cüzdan ayrımı gözetmeksizin işlem vergisinin sıfırlanması gerektiğini savunan ekonomist, Türkiye’nin bu alanda daha cazip hale geleceğini ifade etti.
Türkiye’deki bankaların yabancı borsalardan gelen transferleri kabul etmemesi, bu sistemin kontrol edilebilir olduğunu gösteriyor. Düşük ve sabit bir vergi oranıyla, Orta Doğu’daki savaş bölgelerinden kaçmak isteyen büyük sermayenin Türkiye’ye çekilebileceği düşünülüyor.
Uluslararası Rekabet ve Gelecek Fırsatları
Demirtaş, Birleşik Arap Emirlikleri ve Dubai gibi merkezlerin yıllarca vergisiz alan sunarak küresel sermayeyi topladığını hatırlatarak, bölgedeki jeopolitik gerilimlerin paranın yeni güvenli limanlar aramasına neden olduğunu belirtti. Türkiye’nin turizm ve hizmet sektöründeki gücüyle birleşecek makul bir vergi düzenlemesinin, önümüzdeki beş yıl içinde önemli bir nakit girişi sağlayabileceğini vurguladı.
Mevcut teklifin bu haliyle geçmesi durumunda yerli kripto sektörünün sona erebileceğine dikkat çeken Demirtaş, kanun yapıcıların genel kurul aşamasında değişiklik yaparak vergi başlangıç tarihini 1 Ocak 2027’ye öteleyebileceği veya banka çıkışlı stopaj modeline yönelmesi durumunda Türkiye’nin bu büyük finansal yarışta öne geçebileceği mesajını verdi.
