Hizbullah’ın Yeniden Yapılanması: İran’ın Stratejik Müdahalesi
2024 yılında yaşanan çatışmalar sonrası Hizbullah, İran Devrim Muhafızları Ordusu (IRGC) tarafından askeri komuta kademesinde önemli bir yapılandırma sürecine girdi. Bu yeniden yapılanma, Tahran yönetiminin Lübnan merkezli örgüt üzerindeki etkisini artırma çabası olarak dikkat çekiyor. İran, Hizbullah’ın karar alma mekanizmalarını merkezi olmayan bir modele dönüştürerek İsrail’e karşı kapsamlı bir saldırı planı geliştirmeye çalışıyor.
IRGC, 2024 yılında Hizbullah’ın askeri komutanlık yapısını yeniden inşa etti. Bu bilgi, IRGC faaliyetleri hakkında bilgi sahibi olan iki kaynaktan elde edildi. Kaynaklar, İranlı subayların komuta boşluklarını doldurduğunu ve Tahran lehine savaş planları yapıldığını aktardı. Bu durum, Hizbullah’ın 1982 yılında IRGC tarafından kurulmasından bu yana gerçekleşen ilk kapsamlı revizyon olarak değerlendiriliyor. Özellikle, Hasan Nasrallah ve diğer üst düzey komutanların öldürülmesinin ardından İran’ın daha müdahaleci bir tutum sergilediği gözlemleniyor.
İran, Hizbullah’ın Amerika Birleşik Devletleri ve İsrail tarafından saldırıya uğramasının ardından yeniden yapılanmasını sağlamak ve Orta Doğu’daki savaşa katılmak amacıyla önemli adımlar attı. Mart ayının başlarında, Hizbullah’ın yeni bir savaşa hazırlandığına dair haberler ortaya çıktı. Altı anonim kaynağın ve bir Hizbullah uzmanının verdiği bilgilere göre, IRGC bu hazırlıklarda kritik bir rol oynuyor.
- Hizbullah ve IRGC Bağlantısı: IRGC, Hizbullah ile derin bağları olan bir kuruluş olarak, savaşçıları yeniden eğitmek ve silahlanmayı denetlemek üzere subaylar gönderiyor.
- Yeni Komuta Yapısı: İranlı subayların, İsrail istihbaratı tarafından sızılan komuta yapısını yeniden şekillendirdiği belirtiliyor.
- Hizbullah’ın Gücü: İsrail askeri sözcüsü, Hizbullah’ın üç yıl içinde yaşadığı kayıplara rağmen hala etkili bir güç olduğunu ifade etti.
Hizbullah, 2 Mart itibarıyla bölgesel bir savaşa katılırken, İsrail’e yüzlerce füze fırlattı. Bu esnada, güneyde kara çatışmalarını sürdürdü. Ancak, grubun güç durumu birkaç yıl önceki zirve noktasının altında kalmaya devam ediyor. Başbakan Netanyahu, Hizbullah’ın İran destekli yeniden silahlanma çabalarının sürdüğünü belirtti.
IRGC subaylarının Lübnan’a Kasım 2024’te vardığı ve İsrail saldırıları devam ederken bile çalışmalara başladığı ifade ediliyor. Yaklaşık 100 subayın görevlendirildiği ve hiyerarşik komuta yapısının yerine merkezi olmayan bir modelin benimsendiği belirtiliyor. Bu yeni model, operasyonel gizliliği koruma amacı taşımaktadır.
IRGC, İran ve Lübnan’dan eş zamanlı füze saldırıları planları hazırlamış ve bu planların ilk uygulaması 11 Mart’ta gerçekleştirilmiştir. Üst düzey bir Lübnanlı güvenlik kaynağı, İranlı komutanların Hizbullah’ın askeri kadrolarını yeniden organize ettiğini doğruladı.
- Hız ve Tempo: İranlı komutanların, çatışmanın hızını ve temposunu ayarlamada destek sağladığı düşünülüyor.
- Denetim: IRGC, 2024 yılında savaş sonrası denetim için Lübnan’a subay gönderdi.
Andreas Krieg, IRGC’nin Hizbullah’ı daha düz bir sistem olarak yeniden organize ettiğini ifade ediyor. Bu yapı, Nasrallah dönemindeki siyasi hiyerarşiyle kıyaslandığında, 1980’lerdeki küçük hücre yapılarına benzemektedir.
Lübnan hükümeti, ülkede normal diplomatik işlevlerin ötesinde İran hükümetiyle bağlantılı 100 ila 150 İran vatandaşının bulunduğunu tahmin ediyor. Bu kişilerin Mart başında ülkeden ayrılmaları istendi. 2024 yılındaki çatışmalar sırasında yaklaşık 500 kişinin öldüğü, bu ölümler arasında IRGC üyelerinin de bulunduğu belirtilmektedir.
IRGC’nin, 1979 devrimini ihraç etmek amacıyla Hizbullah’ı kurması ve 1982’de Lübnan’ı işgal eden İsrail güçleriyle savaşı sürdürmesi, bu ilişkinin tarihi önemini göstermektedir. Tüm bu gelişmeler, İran’ın bölgedeki askeri etkisini sürdürdüğünü ve Hizbullah üzerindeki kontrolünü artırmaya çalıştığını ortaya koymaktadır.
