Petrol Fiyatlarındaki Artışa Karşı Eşel Mobil Sistemi Yeniden Uygulamada
ABD ve İsrail’in İran’a yönelik saldırıları sonucunda petrol fiyatlarında yaşanan ani artış, Türkiye’deki enflasyonist etkileri azaltmak amacıyla eşel mobil sistemi yeniden devreye alındı. Türkiye Akaryakıt Bayileri Petrol ve Gaz Şirketleri İşveren Sendikası (TABGİS) Genel Başkanı Akın Ketenci, bu düzenlemenin yıllık bazda yaklaşık 5 milyar dolara mal olabileceğini vurguladı.
Orta Doğu’daki gerginliğin küresel piyasalara yansımasının ardından, akaryakıt fiyatlarındaki yükselişin olumsuz etkilerini hafifletmek için geçici bir mekanizma oluşturuldu. Cumhurbaşkanlığı kararıyla Resmi Gazete’de yayımlanan bu yeni düzenleme çerçevesinde, akaryakıt ürünlerindeki fiyat artışının %75’i ÖTV gelirlerinden feragat edilerek karşılanacak, kalan %25 ise pompa fiyatlarına yansıtılacak.
Bu sistem, petrol fiyatlarındaki dalgalanmaların tüketicilere doğrudan yansımasını engelleyerek, artışın büyük kısmını devletin üstlenmesini sağlıyor. TABGİS Genel Başkanı Akın Ketenci, konuya ilişkin yaptığı açıklamada, “Kararnamenin yayımlandığı günden itibaren işlenmiş petrol fiyatlarında %10 oranında bir artış gözlemledik” ifadesini kullandı. Ketenci, “Bugün piyasaya yansıması gereken 12 lira 45 kuruşluk zam, Eşel Mobil ile motorinde 3 lira 11 kuruş, benzinde ise 3 lira 68 kuruşluk artış yaklaşık 92 kuruş olarak yansıdı” dedi.
Sürecin Uzaması Yıkıcı Etkiler Yaratabilir
Akın Ketenci, Türkiye’nin Avrupa’da en ucuz akaryakıtı kullanan ülke olduğunu belirterek, uygulamanın devlet bütçesine getirebileceği ek yükleri ve akaryakıt bayilerinin finansal durumunu etkileyebileceğine dikkat çekti. Sistemin geçici olduğunu öngören Ketenci, sürecin uzaması durumunda yıkıcı sonuçlar doğurabileceğini ifade etti.
Geçmişteki uygulamalara da değinen TABGİS Başkanı, ilk defa 2018-2021 yılları arasında devreye alınan eşel mobil sisteminin bu dönemki ÖTV limitinin %75 değil, %100 olarak uygulandığını hatırlattı. Bu durum, petrol fiyatlarındaki dalgalanmaların kontrol altına alınmasında önemli bir rol oynamıştı.
Akaryakıt Fiyatlarına Gelen Zamlar
- Motorin fiyatında artış: 3 lira 11 kuruş
- Benzin fiyatında artış: 3 lira 68 kuruş
- Piyasaya yansıması gereken toplam zam: 12 lira 45 kuruş
Eşel mobil sisteminin devreye alınması ile birlikte, akaryakıt fiyatlarında beklenen etkilerin ne yönde olacağı merakla takip ediliyor. Bu yeni uygulamanın, piyasada nasıl bir denge oluşturacağı ise ilerleyen günlerde daha net bir şekilde ortaya çıkacak.
Sonuç olarak, petrol fiyatlarındaki dalgalanmalar ve uluslararası gelişmeler, Türkiye’deki akaryakıt fiyatlarını ve dolayısıyla enflasyonu etkileyen önemli faktörler arasında. Eşel mobil sisteminin uygulanması, bu etkileri azaltmayı amaçlasa da, süreç içerisinde dikkatle izlenmesi gereken bir durum olarak ön plana çıkıyor.
