Orta Doğu’daki Gerilim Petrol Fiyatlarını Tırmandırıyor
Orta Doğu’da yaşanan son çatışmalar, küresel petrol piyasalarında dalgalanmalara neden oldu. ABD ve İsrail’in İran’a yönelik düzenlediği saldırılar, bölgedeki gerilimi artırırken, İran güçlerinin de misilleme saldırılarıyla yanıt vermesi durumu daha da karmaşık hale getirdi. Bu çatışmalar, Birleşik Arap Emirlikleri, Katar, Bahreyn, Ürdün ve Irak’taki hedeflerin vurulmasına yol açarken, birçok petrol şirketi Hürmüz Boğazı üzerinden yapılan ham petrol sevkiyatlarını durdurma kararı aldı.
İngiliz otomobil organizasyonu AA’nın başkanı Edmund King, bölgedeki bombardımanların petrol ticaretinde ciddi aksamalara neden olacağına dikkat çekti. King, “Orta Doğu’daki kargaşa ve bombardıman, küresel petrol dağıtımını sekteye uğratacak bir etki yaratacak ve bu durum kaçınılmaz olarak fiyat artışlarını gündeme getirecek” dedi. Sürücüler için hazırlıklı olmaları gerektiğinin altını çizen King, “Önümüzdeki 10 ila 12 gün içinde pompalarda rekor fiyatlarla karşılaşabiliriz” ifadesini kullandı.
Hürmüz Boğazı’ndaki sevkiyatlar durma noktasına geldi. New York Vadeli İşlemler piyasası pazar günü saat 23.00’te açıldığında, petrol fiyatlarının yükselmesi bekleniyor. İran medyası, saldırılarda en az 201 kişinin hayatını kaybettiğini bildirirken, bu durum kritik nakliye rotalarını doğrudan etkiledi. Sektör kaynaklarına göre, pek çok petrol şirketi ve tanker sahibi, bölgedeki çatışmalar nedeniyle Hürmüz Boğazı üzerinden ham petrol, yakıt ve sıvılaştırılmış doğal gaz sevkiyatlarını askıya aldı.
Dünyanın en önemli petrol ihracat rotası olan Hürmüz Boğazı, Suudi Arabistan, İran, Irak ve Birleşik Arap Emirlikleri gibi büyük Körfez üreticilerini Umman Körfezi ve Arap Denizi’ne bağlıyor. Önemli bir ticaret masasında görevli bir yönetici, “Gemilerimiz birkaç gün boyunca yerinden kıpırdamayacak” açıklamasında bulundu. Tanker takip sistemlerinden elde edilen uydu görüntüleri, gemilerin Birleşik Arap Emirlikleri’ndeki Fujairah gibi büyük limanların önünde biriktiğini ve boğazdan geçiş yapmadığını gösteriyor.
Geçiş yasağı ve küresel ekonomi üzerindeki riskler, Avrupa Birliği’nin Aspides deniz misyonundan bir yetkili tarafından dile getirildi. Bu yetkili, bölgedeki birçok geminin İran Devrim Muhafızları’ndan “Hürmüz Boğazı’ndan hiçbir geminin geçişine izin verilmediği” yönünde VHF mesajları aldığını belirtti. İngiltere Donanması ise İran’ın bu talimatlarının yasal olarak bağlayıcı olmadığını vurgulayarak, gemilere dikkatli bir şekilde transit geçiş yapmalarını önerdi. İran tarafı ise henüz böyle bir emri resmi olarak onaylamış değil.
Dünya genelindeki petrol ve gaz akışının yaklaşık yüzde 20’si, bu stratejik boğazdan sağlanıyor. Dolayısıyla, bu rotanın bloke edilmesi küresel ekonomi için ciddi sonuçlar doğurma potansiyeli taşıyor. İşte bazı kritik veriler:
- Hürmüz Boğazı Petrol Geçiş Payı: Yüzde 20
- Bildirilen Can Kaybı: En az 201 kişi
- Fiyat Beklentisi Süresi: 10 ila 12 gün
Öte yandan, Orta Doğu’daki gerilim, tanker navlun fiyatlarını da etkiledi. İran gerginliği ve deniz taşımacılığındaki sınırlı gemi mevcudiyeti, bölgeden Çin’e giden ham petrol tankerlerinin navlun maliyetlerini son iki ayın zirvesine taşıdı. Bu durum, petrol ticaretinin geleceği açısından kaygılar yaratıyor.
