Küresel Borç Stoku 2025’te Rekor Seviyeye Ulaştı
Uluslararası Finans Enstitüsü (IIF) tarafından yayımlanan son rapor, 2025 yılında dünya genelindeki borç stokunun yaklaşık 29 trilyon dolar artış göstererek toplam 348 trilyon dolara ulaşacağını ortaya koydu. Küresel finans sisteminin, tarihinin en yüksek borç yükü ile karşı karşıya olduğu bu dönemde, borç birikim hızının pandemi sonrası en yüksek seviyeye ulaştığı belirtiliyor.
Bu artışın en büyük kaynağı, bütçe açıklarını kapatmaya çalışan gelişmiş ekonomiler oldu. Küresel borç artışının yaklaşık üçte ikisi, bu ülkelerden kaynaklanıyor. Kamu harcamalarındaki artış ve bütçe disiplinindeki değişiklikler, borçlanma tablosunu doğrudan etkilemiş durumda.
Gelişmiş ve Gelişmekte Olan Piyasalardaki Borç Durumu
Gelişmiş ekonomilerde toplam borç, 231,7 trilyon dolara ulaşırken, gelişmekte olan piyasalarda bu rakam 116,6 trilyon dolara çıkmış durumda. Özellikle gelişmekte olan ülkelerde, borcun Gayri Safi Yurt İçi Hasıla (GSYH) içindeki oranı yüzde 235 ile yeni bir rekor kırdı. Küresel borcun GSYH’ye oranı, büyümenin etkisiyle yüzde 308 seviyesine gerilese de, nominal bazdaki yüksek artış, risklerin devam ettiğini göstermekte.
- Kamu Maliyesinin Payı: Borçların dağılımında en büyük pay kamu maliyesine ait. Küresel borç artışının 10 trilyon dolardan fazlası, doğrudan devletlerin hanesine yazıldı.
- Ülkelerin Rolü: Küresel borç artışının neredeyse dörtte üçü ABD, Çin ve Euro Bölgesi’nden kaynaklanıyor. Bu üç büyük gücün bütçe politikaları, dünya ekonomisinin borç dengesini doğrudan etkiliyor.
Türkiye’deki Borçlanma Dinamikleri
IIF raporu, Türkiye ekonomisindeki borçlanma dinamiklerinde farklı eğilimlerin eş zamanlı yaşandığını gösterdi. Hanehalkı ve reel sektör borçlarında bir artış gözlemlenirken, finansman maliyetlerine rağmen kredi ihtiyacının sürdüğü görüldü. Öte yandan, kamu ve finansal sektör borçlarında hafif bir aşağı yönlü seyir izlendiği belirtiliyor. Bu durum, mali disiplin çabaları ve bankacılık sektöründeki temkinli duruşla uyumlu bir tablo sergiliyor.
Merkez Bankası Finansal Hesaplar Raporu
Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası tarafından yayımlanan 2025 yılı üçüncü çeyrek dönemi finansal hesaplar raporuna göre, yurt içi yerleşik sektörlerin toplam finansal varlık tutarı 202 trilyon lira seviyesinde kaydedilirken, yükümlülükler toplamı ise 214 trilyon lira olarak hesaplandı. Bu veriler, Türkiye ekonomisindeki borç dinamiklerinin genel durumu hakkında daha fazla bilgi sunuyor.
Küresel Borçların İlk Çeyrek Verileri
2025 yılının ilk çeyreğinde, küresel borçların 324,3 trilyon dolara ulaştığı belirtiliyor. Bu rakam, dünya genelinde borçlanma eğilimlerinin seyrini anlamak açısından önemli bir gösterge niteliği taşıyor.
Bütün bu gelişmeler, hem uluslararası hem de yerel düzeyde ekonomik istikrar için dikkate alınması gereken unsurlar arasında yer alıyor. Borç yönetimi ve mali disiplinin önemi, bu dönemde bir kez daha gün yüzüne çıkıyor.
