Çingene Kızı Mozaiği’nin 13. Paneli Türkiye’ye İade Edildi
1965 yılında ABD’ye kaçırılan ve kamuoyunda “Çingene Kızı” olarak bilinen mozaiğin 13. parçası, Kültür ve Turizm Bakanlığı’nın girişimleriyle Türkiye’ye geri getirildi. Mozaiğin iade töreni, Zeugma Mozaik Müzesi’nde gerçekleştirildi. Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy, burada yaptığı konuşmada, Zeugma’nın Fırat Nehri kenarında yer alan önemli bir Roma kenti olduğunu vurguladı. Bu kent, Doğu ile Batı’nın buluşma noktası olarak ticaret, sanat ve kültür açısından büyük bir öneme sahiptir.
Ersoy, Çingene Kızı Mozaiği’nin yalnızca Gaziantep için değil, tüm Türkiye için önemli bir kültürel simge olduğunu ifade etti. 1960’lı yıllarda kaçak kazılar sonucu yurt dışına çıkarılan birçok mozaiğin geri getirilmesi adına yapılan çalışmalara dikkat çekti. Bakan, 2018 yılında taban mozaiğine ait 12 panelin iade edilerek müzede sergilendiğini hatırlattı.
Bakan Ersoy, uluslararası müzayede takip çalışmaları sırasında, 13. panelin satışa sunulduğunu tespit ettiklerini belirtti. “Bu panelin milattan sonra 2. ve 3. yüzyıllara ait olduğu, Grenoble Alpes Üniversitesinden Dr. Camila Felag ve Zeugma Kazı Başkanı Prof. Dr. Kutalmış Görkay’ın bilimsel değerlendirmeleriyle kanıtlandı,” dedi. Bakanlık, bu doğrultuda Amerika Birleşik Devletleri makamlarıyla iletişime geçerek eserin akıbetine dair bilgi talep etti.
Ersoy, devam eden süreçte panelin yeniden satışa sunulduğunu fark ettiklerini ve iade girişimlerini hızlandırdıklarını söyledi. “Amerika Birleşik Devletleri İç Güvenlik Soruşturmaları Birimi tarafından yürütülen süreç başarıyla sonuçlandı. Eserin ülkemize iadesi sağlandı,” dedi. Bu durum, kültürel varlık kaçakçılığıyla mücadelenin önemini bir kez daha gözler önüne serdi.
Her kültürel varlığın kendine özgü bir hikayesi ve bağlamı olduğunu belirten Ersoy, bu panelin Zeugma mozaiklerinin bilimsel açıdan daha derinlemesine incelenmesine olanak tanıyacağını vurguladı. Ayrıca, eksik parçaların geri dönmesinin yalnızca bir mozaği tamamlamakla kalmayıp, aynı zamanda tarihi hafızayı onardığını ifade etti.
Ersoy, yasadışı yollarla yurt dışına çıkarılan kültür varlıklarının tespitine yönelik çalışmalara devam edeceklerini söyledi. “2002 yılından bu yana 13 bin 454 kültür varlığının ülkemize iadesini sağladık. Bu iadelerin 9 bin 139’unu son 8 yılda gerçekleştirdik,” dedi. Kültürel varlık kaçakçılığına karşı mücadeledeki hedeflerinin, önleyici ve bütüncül bir yaklaşım geliştirmek olduğunu belirtti.
Toplumda kültürel miras bilincini artırmak ve kaçak kazılara karşı etkin tedbirler almak için çalışmalarını sürdüreceklerini vurgulayan Ersoy, “Bu topraklardan çıkarılan her kültür varlığını ait olduğu topraklara geri getireceğiz,” dedi.
- Çingene Kızı Mozaiği’nin 13. parçası Türkiye’ye iade edildi.
- Zeugma Mozaik Müzesi’nde tören düzenlendi.
- 13. panel, milattan sonra 2. ve 3. yüzyıllara tarihleniyor.
- Yurt dışında bulunan kültürel varlıkların iadesi için çalışmalar sürdürülüyor.
Kültürel mirasın korunması ve iade süreçlerinin önemi her geçen gün daha da artıyor. Bakan Ersoy’un açıklamaları, bu konuda atılacak adımların ve işbirliklerinin ne denli hayati olduğunu ortaya koyuyor.
