Küresel Petrol Talebi ve Arzı Üzerine Son Gelişmeler
Uluslararası Enerji Ajansı (IEA), küresel petrol talebi öngörüsünü ikinci çeyrekte gerçekleşen güçlü teslimatlar nedeniyle 70 bin varil yukarı yönlü revize etti. IEA’nın yayımladığı Petrol Piyasası Raporu’na göre, haziran ayında görülen arz artışına rağmen, küresel petrol üretimi, ABD/İsrail-İran Savaşı öncesi seviyenin günlük yaklaşık 9 milyon 400 bin varil altında kaldı.
Raporda, ABD ile İran arasında sağlanan çerçeve anlaşmasının ardından Körfez ülkelerinin petrol üretimini kısmen yeniden devreye alması sonucunda, bu bölgeden gelen petrol arzı günlük yaklaşık 3 milyon 500 bin varil artış gösterdi. Ancak, Hürmüz Boğazı’ndaki petrol akışı, güvenlik endişeleri ve ABD donanmasının refakatine olan ihtiyaç sebebiyle zaman zaman kesintiye uğradı. Bu nedenle, bölgesel petrol arzı, savaş öncesi seviyenin günlük yaklaşık 11 milyon 400 bin varil altında kalmaya devam etti.
Bu süreçte Petrol İhraç Eden Ülkeler Örgütü (OPEC) ve OPEC dışındaki bazı üretici ülkelerden oluşan OPEC+ grubunun üretiminde de artış gözlemlendi. OPEC+ grubunun üretimi, günlük yaklaşık 2 milyon 450 bin varil artarak toplamda 38 milyon 390 bin varile ulaştı. Bu artışın önemli bir kısmı, günlük yaklaşık 900 bin varil ile Suudi Arabistan ve 630 bin varil ile Kuveyt’ten sağlandı.
- OPEC+ dışındaki ülkelerin arzı, günlük yaklaşık 1 milyon 630 bin varil artarak 60 milyon 370 bin varile yükseldi.
- Bu artışın yarısından fazlası, yaklaşık 940 bin varil ile Birleşik Arap Emirlikleri’nden kaynaklandı.
Böylece, küresel petrol arzı haziran ayında önceki aya göre günlük yaklaşık 4 milyon 100 bin varil artışla 98 milyon 760 bin varile ulaştı. Ancak, önümüzdeki dönem için arz tahmini yükseltilmiş olmasına rağmen risklerin devam ettiği belirtiliyor.
Rapora göre, Hürmüz Boğazı’ndan petrol geçiş hacimlerinin iyileşmeye devam etmesi durumunda, küresel petrol arzının bu yıl günlük ortalama 102 milyon 600 bin varil seviyesinde olması bekleniyor. Bu seviye, geçen yıla göre günlük yaklaşık 3 milyon 700 bin varillik bir düşüşü işaret ederken, önceki raporda öngörülen seviyeye göre de günlük 210 bin varil yukarı yönlü bir revize yapılmış durumda. Ancak, Hürmüz Boğazı’nın yönetimine ilişkin müzakerelerin sürmesi ve saldırıların devam etmesi nedeniyle bu öngörüde risklerin sürdüğü vurgulanıyor.
Küresel petrol üretiminin 2027 yılı itibarıyla günlük yaklaşık 7 milyon 500 bin varil artarak 110 milyon 100 bin varile yükseleceği tahmin ediliyor. Ayrıca, IEA, bu yıl için küresel petrol talebi öngörüsünü de yukarı yönlü revize etti. Küresel petrol talebinin, geçen yıla kıyasla günlük yaklaşık 1 milyon varil azalarak 103 milyon 460 bin varile gerilemesi bekleniyor. Bu durum, Kovid-19 salgınının en yoğun hissedildiği 2020’den bu yana yaşanan ilk yıllık talep düşüşü olma özelliğini taşıyor.
- 2027 yılına ilişkin talep artışı tahmini ise günlük yaklaşık 2 milyon varil olarak korunuyor.
- Küresel petrol talebinin 105 milyon 470 bin varile ulaşması öngörülüyor.
- 2025-2027 döneminde yıllık ortalama talep artışının günlük 480 bin varille tarihsel eğilimlerin altında kalacağı tahmin ediliyor.
Bu gelişmeler ışığında, petrol piyasasındaki dinamikler ve arz-talep dengesi, önümüzdeki aylarda dünya ekonomisini etkilemeye devam edecektir.
