2025 Yılında Tüpraş En Büyük Sanayi Kuruluşu Oldu
İstanbul Sanayi Odası (İSO), 2025 yılına ait “Türkiye’nin 500 Büyük Sanayi Kuruluşu Araştırması”nın sonuçlarını açıkladı. Bu araştırma, Türkiye’nin sanayi sektöründeki en büyük firmaları belirlemesi açısından önemli bir referans kaynağı olma özelliği taşıyor. Yapılan değerlendirmelere göre, Tüpraş, 698 milyar liralık üretimden satışlarıyla 2025 yılında da en büyük sanayi kuruluşu unvanını korudu.
Listeye göre Tüpraş’ı, 538 milyar liralık satışlarıyla Ford Otomotiv takip ederken, Star Rafineri yaklaşık 327 milyar liralık üretimden satışla üçüncü sırada yer aldı. 2024 yılında altıncı sırada bulunan Oyak-Renault, 235 milyar lira ile dördüncü sıraya yükseldi. Toyota Otomotiv ise 206 milyar liralık satışla beşinci sıraya geriledi.
- 1. Tüpraş: 698 milyar TL
- 2. Ford Otomotiv: 538 milyar TL
- 3. Star Rafineri: 327 milyar TL
- 4. Oyak-Renault: 235 milyar TL
- 5. Toyota Otomotiv: 206 milyar TL
- 6. Arçelik: 165,7 milyar TL
- 7. TUSAŞ: Yedinci sırada
- 8. Türkiye Petrolleri A.O.: 138,7 milyar TL
- 9. ASELSAN: 130,2 milyar TL
- 10. Mercedes-Benz: 126,9 milyar TL
İSO Başkanı Erdal Bahçıvan, araştırmanın sonuçlarını değerlendirirken, sanayi sektöründe karlılık göstergeleri üzerinde de önemli bilgiler paylaştı. 2025 yılı itibarıyla İSO 500’ün vergi öncesi kar ve zarar toplamının yüzde 64,7 artarak 267 milyar liradan 441 milyar liraya yükseldiğini belirtti. Vergi öncesi dönem kar ve zarar toplamının net satışlara oranının ise yüzde 2,6’dan yüzde 3,4’e çıktığını ifade etti. Ancak bu oran, son on yılın ortalaması olan yüzde 6,8’in oldukça altında kalmış durumda.
Bahçıvan, faiz, amortisman ve vergi öncesi kar ve zarar toplamının 1 trilyon 317 milyar liradan 1 trilyon 811 milyar liraya yükseldiğini ve bu artışın FAVÖK karlılığı oranını yüzde 12,8’den yüzde 13,9’a çıkardığını vurguladı. Ancak, yüksek finansman maliyetleri ve zayıf talep koşullarının sanayi kuruluşlarında karlılığın baskı altında kalmasına neden olduğunu belirtti.
2025 yılında kar büyüklüklerinde nominal artışlar kaydedilmesine rağmen, zarar eden firma sayısının değişmemesi dikkat çekti. Vergi öncesi dönem karı/zararı büyüklüğüne göre zarar eden firma sayısı, 2001 krizinden sonraki en yüksek seviyede kalmaya devam etti ve 152’de sabit kaldı. Faiz, amortisman, ve vergi öncesi kar/zarar göstergesinde ise zarar eden firma sayısı sadece bir adet azalarak 18’e geriledi.
Özetle, İSO 500 araştırmasının sonuçları, sanayi sektöründe nominal bir toparlanma yaşandığını gösteriyor ancak karlılık göstergeleri tarihsel ortalamaların altında kalmaya devam ediyor. Bu durum, sanayi kuruluşlarının karşılaştığı zorluklar hakkında önemli ipuçları sunmakta.
